รางวัลเลิศรัฐ สาขาบริการภาครัฐ ประจำปี พ.ศ. 2561
ระดับ : ดีเด่น
ชื่อผลงาน : การใช้เข็มผ่าตัดรักษาโรคนิ้วล็อคผ่านผิวหนังโดยใช้เครื่องอัลตราซาวด์นำ
ประเภท : นวัตกรรมการบริการ
หน่วยงาน : กรมการแพทย์
หน่วยงานผู้รับผิดชอบ : โรงพยาบาลนพรัตนราชธานี

                โรคนิ้วล็อค (Trigger finger) เป็นโรคที่เกิดจาการประกอบอาชีพที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะลักษณะงานที่ต้องใช้ข้อนิ้วมือหนักและหรืองานที่

ใช้มือซ้ำ ๆ อย่างต่อเนื่อง โดยในระยะแรกอาจมีแค่อาการปวดและขัดนิ้ว ระยะต่อมาเมื่อการดำเนินโรคเป็นมากขึ้นจะมีอาการล็อคและหากไม่สามารถ

รักษาแบบอนุรักษ์นิยมได้แล้ว (เช่น การกินยา การใส่ด้ามนิ้ว เป็นต้น) จะมีความจำเป็นต้องรักษาโดยการผ่าตัด โรงพยาบาลนพรัตนราชธานี ได้ริเริ่ม

พัฒนาการรักษาผู้ป่วยโรงนิ้วล็อคโดยการใช้เข็มผ่าตัด โรงพยาบาลนพรัตนราชธานีเป็นองค์กรสุขภาพแห่งชาติด้านอาชีวเวชศาสตร์และศูนย์การแพทย์

ที่มีมาตรฐานระดับสากล การให้การดูแลรักษาสุขภาพของคนทำงานซึ่งครอบคลุมตั้งแต่การป้องกันโรคการรักษาโรคและการฟื้นฟูสุขภาพของคนทำงาน

จึงเป็นหนึ่งในภารกิจหลักของโรงพยาบาล ซึ่งเมื่อมีภาวะโรคจากการทำงานเกิดขึ้นแล้ว ผู้ป่วยต้องได้รับการรักษาที่มีประสิทธิภาพ เพื่อให้มีความพร้อมที่

จะกลับเข้าไปสู้ระบบให้เร็วที่สุดการใช้เข็มผ่าตัดนิ้วล็อคผ่านผิวหนังโดยใช้เครื่องอัลตราซาวด์นำ เป็นวิธีการผ่าตัดปลอกเส้นเอ็นที่หนาตัวขึ้นซึ่งเป็นสาเหตุ

ของโรคนิ้วล็อคด้วยการใช้เข็มฉีดยาเบอร์ 18 เป็นเครื่องมือที่ใช้ตัดปลอกหุ้มเส้นเอ็นแทนใบมีดผ่าตัดแบบดั้งเดิม โดยไม่จำเป็นต้องมีแผลเปิด กระบวนการ

ผ่าตัดทั้งหมดกระทำภายใต้การประเมินด้วยเครื่องอัลตราซาวด์ตลอดเวลาทำให้สามารถมองเห็นและประเมินโครงสร้างทางกายวิภาคที่สำคัญได้ไม่ว่าจะเป็น

เส้นเอ็น เส้นเลือด และ เส้นประสาท กล่าวคือสามารถที่จะผ่าตัดเฉพาะเจาะจงเฉพาะปลอกหุ้มเส้นเอ็นซึ่งเป็นสาเหตุของตัวโรคไม่ทำให้เกิดการบาดเจ็บต่อ

โครงสร้างอื่น ๆ โดยไม่จำเป็น ลดผลแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้น ทั้งหมดนี้ส่งผลให้การฟื้นตัวเป็นไปด้วยความรวดเร็วมาก

                ปัจจุบันมีผู้ป่วยโรคนิ้วล็อคมารับบริการประมาณ 12-15 รายต่อเดือน ตลอดระยะเวลากว่า 2 ปี ตั้งแต่ริเริ่มโครงการ รวมผู้ป่วยสะสม

มากกว่า 300 รายหรือประมาณ 400 นิ้ว จากการเก็บข้อมูลพบว่าความพึงพอใจในภาพรวมของผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาโรคนิ้วล็อคด้วยวิธีใช้เข็มผ่าตัดผ่าน

ผิวหนัง โดยใช้เครื่องอัลตราซาวด์นำ อยู่ในระดับสูงมากคิดเป็นคะแนนเฉลี่ยอยู่ที่ 9.61 คะแนน

                วิธีการดังกล่าวอยู่ในระหว่างการพัฒนาเพื่อใช้ในกลุ่มโรคที่เกิดจากประกอบอาชีพที่พบบ่อยอื่น ๆ อีก เช่น โรคกดทับเส้นประสาทมีเดียน

บริเวณข้อมือซึ่งผลการศึกษาเบื้องต้นประสบความสำเร็จเป็นที่น่าพอใจ  และบางส่วนกำลังจำนำมาปฏิบัติให้เป็นรูปธรรมในอนาคตอันใกล้

                วิธีการผ่าตัดแบบเดิม การผ่าตัดปลอกหุ้มเส้นเอ็น (A1 pulley)แบบดั่งเดิม (Open trigger finger release) ใช้ห้องผ่าตัดเล็ก ใช้เวลา

10-15 นาทีมีผู้ช่วยผ่าตัด 1 คน ใช้เครื่องมือและอุปกรณ์ในการผ่าตัดตามมาตรฐาน มีแผลผ่าตัดแบบเปิด 1 cm.แผลเย็บหายใน 7-10 วัน ใช้งานมือ

ได้ตามปกติใน 2 สัปดาห์ มีการปวดหลังการผ่าตัดมีโอกาสเกิดพังผืดในอนาคต

                วิธีผ่าตัดแบบใหม่ ใช้เข็มผ่าตัดนิ้วล็อคผ่านผิวหนังโดยใช้เครื่อง อัลตราซาวด์นำ (Ultrasound-guided percutaneous trigger finger

release,needle technique) ใช้ห้องหัตถการ แผนกผู้ป่วยนอก ใช้เวลา 5 นาที ไม่ต้องมีผู้ช่วยผ่าตัดใช้เพียงกระบอกฉีดยา เข็มฉีดยาและเครื่องอัตรา

ซาวด์มีแผลเข็มฉีดยา 1 แผล ไม่มีแผลเย็บ เปิดแผลได้เองใน 24 ชม. ใช้งานมือได้ตามปกติใน 1-2 วัน

                ผลลัพธ์ที่ได้ ได้รับบริการที่รวดเร็ว ไม่มีแผลเปิด ไม่มีแผลเย็บลดโอกาสการปวดจากแผลเป็น ลดโอกาสการเกิดพังผืดซ้ำในอนาคต ลดอาการ

หลังผ่าตัด ลกปริมาณการใช้ยาแก้ปวด หายจากอาการนิ้งล็อคทันทีเปิดแผลเองที่บ้านได้ไม่จำเป็นต้องมาตรวจติดตามอาการที่โรงพยาบาล และสามารถ

กลับไปใช้งานได้ตามปกติ โดนน้ำล้างมือได้ปกติ ในส่วนของโรงพยาบาล ลดการใช้ทรัพยากร ลดค่าใช้จ่ายของโรงพยาบาลเนื่องจากใช้เครื่องมืออุปกรณ์

พื้นฐานที่มีอยู่แล้ว(ประหยัดได้ประมาณ 500 บาทต่อนิ้ว) การรักษามีประสิทธิภาพมากขึ้น



LINK ที่เกี่ยวข้อง :